نظام اسباب طولى و عرضى, مقتضاى اراده حكيمانه خداوند است و حتى اگر نظامى از اين بهتر و برتر ممكن بود, خلق مى كرد; چرا كه اگر خلق نمى كرد, يا جاهل بود يا عاجز يا بخيل. به قول غزالى و محى الدين و صدرالمتإلهين, او نه جاهل است, نه عاجز و نه بخيل. اين نظام همان است كه حكمايش “نظام احسن"ناميده و در باره اش گفته اند: “ليس فى الامكان ابدع مما كان"بديع تر و زيباتر و كامل تر از آنچه هست, ممكن نيست. و گرنه خالق دانا و توانا و جواد, همان را مى آفريد(3).

دانشمندان جديد, پديده هاى خارق عادت را به امواج مجهول مغناطيسى مستند كرده اند. به نظر آنها رياضتهاى سخت و دشوار, انسان را بر آنها مسلط مى سازد و مى تواند توسط آنها به كارهايى عجيب دست بزند; ولى قرآن كريم, بدون اين كه همچون علماى جديد, به معرفى آن علت طبيعى پرداخته باشد
آيا اين نظام, تحمل معجزات را ندارد, تا خداوند ناگزير باشد از وراى سلسله طولى و عرضى, دخالت كند و چوب خشكى را به يك لحظه اژدها سازد و قطعه خاكى را كه عيسى(ع) شكل مرغ به آن بخشيده, به پرواز درآورد و جسد بى جانى را حيات بخشد يا همه اينها از مجارى همين اسباب و علل طولى و عرضى امكان پذير است؟

صفحات: 1· 2· 3· 4· 5· 6· 7· 8· 9· 10· 11· 12