"و اذا إردنا إن نهلك قريه إمرنا مترفيها ففسقوا فيها فحق عليها القول فدمرناها تدميرا"5).

مضمون آيه شريفه اين است كه هلاك و نابودى هيچ قريه اى بدون فسق و فجور مترفين و بلهوسى و شهوترانى آنهايى كه غوطه ور در ناز و نعمت مى باشند, ممكن نيست. نه قومى بى سبب, عزيز و سربلند و نه ملتى بى سبب, ذليل و بدبخت و نگون بخت مى شود. نه عزت و سربلندى و اقتدار, خارج از مجارى علل و اسباب است و نه ذلت و سقوط و فنا و اضمحلال, راهى غير از مجارى علل و اسباب دارد.
سنت غير قابل تغيير الهى به كار گرفتن نظام طولى و عرضى است. سنت الهى قابل تبديل و تحويل نيست. قرآن كريم مى فرمايد:
“…لن تجد لسنه الله تبديلا"(6)."هرگز براى سنت خداوند تبديلى نمى يابى".
و نيز مى فرمايد:
“…لن تجد لسنه الله تحويلا"(7)"هرگز براى سنت خداوند, دگرگونى و تحويلى نمى يابى".
اجراى امور از طريق علل و اسباب, سنت الهى است و به همين دليل, غير قابل تغيير است. ولى اگر سنت الهى نباشد, در قابليت تغيير آن, جاى چون و چرا نيست. مع ذلك, اگر سنت الهى نباشد, خارج از قانون عليت نيست; ولى عقل و نقل حكم مى كنند كه هر كارى -چه اعجاز و چه غير اعجاز- انجام گيرد, هم مشمول قانون عليت است و هم در چارچوب نظام طولى و عرضى.

صفحات: 1· 2· 3· 4· 5· 6· 7· 8· 9· 10· 11· 12