امام حسين(علیه السلام) مي‎دانستند كه شهيد مي‎شوند ولي باز هم با پاي خويش به سوي قتلگاه رفتند.

بر اساس احاديث و روايات شيعي علم امام(ع) موهبتي الهي است و نه اكتسابي؛ بدين صورت كه هرگاه هر چه را بخواهد بداند، مي‎داند. خداوند متعال مي‎فرمايد:

عالم الغيب فلا يظهر علي غيبه احداً الّا من ارتضي من رسولٍ.[1]

اين آيه نشان مي‎دهد كه اختصاص علم غيب به خداوند به اين معني است كه غيب را مستقلاً و از پيش خود ـ با لذات ـ كسي جز خدا نمي‎داند، ولي ممكن است پيامبر با رضايت پروردگار متعال، بداند و نيز ممكن است ديگر انسان‎ها به تعليم پيامبران از آن آگاهي يابند.

نكته‎ي قابل توجه، اين است كه علم موهبتي ياد شده تخلف ناپذير مي‎باشد، زيرا علم ثبت شده در لوح محفوظ آگاهي به چيزي است كه قضاي حتمي خداوند بدان تعلق گرفته است.

ادامه »

اخلاص و رضايت الهى‏

اكسير حيات‏بخشى كه به كارها و افكار رنگ جاودانگى مى‏بخشد اخلاص و انجام عمل براى رضاى الهى است خداوند در قرآن از بندگان مؤمن خويش خواسته است كه كارها را فقط براى رضاى او انجام دهند.

«صِبْغَةَ اللَّهِ وَ مَنْ أَحْسَنُ مِنَ اللَّهِ صِبْغَة؛(17) رنگ الهى بگيريد و چه چيز از رنگ الهى نيكوتر است».

و در آيه‏ى ديگر خداوند به پيامبر مى‏فرمايد: «أَن تَقُومُواْ لِلَّهِ مَثْنَى‏ وَ فُرَ دَى؛ دو دو به تنهايى براى خدا به پا خيزيد»

قرآن در ستايش طبقه‏اى از مجاهدان راه حق و تشويق آن‏ها مى‏فرمايد: «إِنَّ اللَّهَ اشْتَرَى‏ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنفُسَهُمْ وَ أَمْوالَهُم بِأَنَّ لَهُمُ الْجَنَّة؛(18) در حقيقت خدا از مؤمنان جان و مالشان را به [بهاى ]اينكه بهشت براى آنان باشد خريده است».

چنان‏كه ملاحظه مى‏شود خداوند در اين آيه بهشت را بهاى جان و مال مؤمنان جهادگر مى‏شمارد اما در آيه‏اى ديگر در ستايش تعدادى از انسان‏هاى بلند پرواز مى‏فرمايد: «وَمِنَ النَّاسِ مَن يَشْرِى نَفْسَهُ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِ اللَّه»(19) در اين آيه آنانكه جانشان را با عشق به خدا مى‏فروشند هدفشان در بهشت فقط رضاى الهى است.(20)

امام حسين(ع) هدف اصلى سفر به كربلا را تحصيل رضاى الهى مى‏داند از اين‏رو در آغاز سفر و كنار قبر جدّ بزرگوارش(ص) از خداوند مى‏خواهد كه او را به اين همه موفق بدارد و راهى در پيش رويش بگذارد كه رضاى او و رضاى رسولش در آن است.(21)

اين معنا در خطابه‏هاى ديگر آن بزرگوار نيز كاملاً مشهود است22

پی نوشت‌ :

17. بقره/ 138.

18. توبه/ 111.

19. بقره/ 207.

20. حماسه و عرفان/ 247.

21. بحار الانوار، ج 44، ص 328.

22. بحارالانوار، ج 44، ص 377.

نگاهی بر سيره قرآنى امام حسين(علیه السلام)

منبع:ماه نامه ‏پاسدار اسلام

 امام حسین(ع) بااين که ميدانست،شهيد ميشود ولي باز هم خانواده اش را همراه خود به كربلا برد.

قیام مقدس امام حسین(ع) دو چهره دارد که بر اساس آن، کارها تقسیم شد: یکى جانبازى ،فداکارى و «شهادت»، دیگرى « پیام رسانی». نقش اساسى زنان در وظیفه دوم، تبلور یافت. البته زنان در تربیت رزمندگان و تشویق آنان نیز نقش ایفا کردند؛ اما وظیفه اساسى آنان، «پیام ‏رسانى» بود.

ادامه »

تسبیح تربت

تربت سیدالشهداء (ع) ، به خاطر قداست و فضیلت و الهام بخشی ، هم مورد سجود قرار می گیرد ، هم از آن تسبیح برای ذکر گفتن تهیه می شود ، هم کام نوزاد را بر می دارند ، هم همراه میت به صورت حنوط ، به کار می رود . خاکی که مدفن یک شهید است ، انتقال دهنده فرهنگ شهادت و الهام بخش شجاعت و ایمان است و تسبیحی که با چنین تربتی گفته شود ، اجر مضاعف دارد . از امام صادق (ع) احادیثی در فضیلت تسبیح تربت سیدالشهداء روایت شده است . (263)

ادامه »

تَل زینبیه

تل ، به معنای تپه ، توده خاک و ریگ است ، پشته برآمده از زمین . سرزمین کربلا ، ناهموار و دارای تل و تپه بود . در حادثه کربلا ، تل و تپه ای مُشرِف بر شهادتگاه شهدای کربلا بود و حضرت زینب علیها السلام بالای آن می آمد تا وضع برادرش امام حسین (ع) را در میدان نبرد ، بررسی کند و جویای حال او شود . در حال حاضر ، بنایی به همین نام در سمت غرب صحن سیدالشهداء طرف درب « زینبیه » وجود دارد . تجدید بنای تل زینبیه در این

صفحه 120

اواخر ، در سال 1398 قمری بوده است . (287)
287 - تراث کربلا ، سلمان هادی طعمه ، ص 129 .

تُربت(خاک قبر امام حسین (عليه السلام))

خاک . خاک قبر امام حسین (ع) . تربت به معنای مقبره هم آمده است . در فارسی هم « رفتن سر خاک » به معنای زیارت قبر است . خداوند ، به پاس فداکاری عظیم امام حسین (ع) و شهادتش در راه احیاءی دین ، آثار ویژه و احکام خاصی در تربت مقدس سیدالشهداء و خاک کربلا قرار داده است . تربت خونین کربلا که در برگیرنده آن پیکر پاک است ، الهام بخش فداکاری و عظمت و یادآور جان باختن در راه ارزشهای الهی است . از این رو ، هم سجده بر آن تربت مستحب است ، هم ذکر گفتن با تسبیح تربت ، فضیلت بسیار دارد ، هم شفا دهنده بیماری است ، هم شایسته است که هنگام دفن میت ، اندکی تربت همراه او گذاشته شود یا با حنوط مخلوط شود ، هم دفن شدن در کربلا ثواب دارد و ایمنی از عذاب می آورد و هم نجس ساختن آن حرام است و اگر در بیت الخلا بیفتد باید از آنجا پرهیز کرد یا از آنجا درآورد و احکام و آثار دیگر که در فقه مطرح است . (247)

ادامه »

تکایا محلی برای اجرای تعزیه

محلی که برای عزاداری سید الشهداء (ع) ، بویژه در ایام عاشورا ساخته و برپا می شود . این گونه اماکن ، علاوه بر آنکه حرمت و قداست خاص خود را دارد ، احکام مخصوص مساجد را ندارد ، بنابراین محدودیت حضور در آن مثل مسجد نیست . « تکیه ، یا تکیه گاه ، بعد از مسجد در حقیقت پایگاه معنوی مسلمانان خصوصا شیعیان به حساب می آید . جایی که مردم با تعزیه خوانی و سوگواری سالار شهیدان و یاران باوفایش به او متوسل و متکی می شوند … تکیه با تعزیه و عزاداری عجین گشته و این دو را هرگز نتوان از یکدیگر جدا کرد . به نظر می رسد تعزیه پس از حادثه کربلا برای نشان دادن وقایع خونبار عاشورا به سبک سوزناک ابداع شده باشد و با تقلید از نمایشهای قدیمی که تا عهد پیشدادیان می رسد ، ارتباط پیدا می کند . » (281)

در نقل فوق ، روی تکیه گاه بودن تکیه برای عزاداران حسینی تکیه شده است . این دقت را دیگران نیز داشته اند و در پیشینه تاریخی آن به این جنبه عنایت کرده اند . از جمله به این نقل توجه کنید : « جایی که مأمن و پناهگاه و تکیه گاه فقیران و مسافران بوده و رایگان در آنجا اقامت موقت داشته اند . محافظان و نگهبانان آن ( تکیه داران) از جوانمردان بودند و آداب و رسومی خاص داشتند که در « فتوت نامه » ها آمده است . جز این مفهوم ،تکایا محلی برای اجرای تعزیه برای سالار شهیدان بوده که در وسط تکیه ، روی سکویی برآمده از زمین ، تعزیه خوانان موجب تحریک احساسات جماعت عزادار می شدند

رفته رفته تکیه به محلی برای عزاداری تبدیل شد . از زمان ناصرالدین شاه به بعد ، تکیه های بطور رسمی محل اجرای نمایشهای مذهبی شد … در بیشتر تکیه ها به اقتضای فصل چادرهایی بزرگ بر می افراشتند که در واقع سقف این گونه تکیه ها به شمار می رفت . پارچه هایی سیاه که اشعاری در سوگ خاندان امام حسین (ع) بر آن نقش بسته است و علامت و شکل مخصوص تکیه نیز در جایی از آن قرار می گرفت . هر تکیه ، علامتی ویژه و عَلمی ممتاز از بقیه تکیه ها برای خود داشت . بیشتر تکیه ها بر گذرگاهها و راههای رفت و آمد مردم ساخته می شدند و دو مدخل داشتند که قافله ها و شبیه گردانان و دسته های عزاداری از آن عبور می کردند … در هر تکیه به یادبود تشنگی شهیدان کربلا سقا خانه ای بنا می شد . بعدها در کنار تکیه ها ، محلهایی به نام حسینیه و زینبیه بنا شد و یا تکایا به نام « حسینیه » تغییر نام یافتند . » (282) گاهی به همت اهل یک شهر ، در شهرهای زیارتی از قبیل « مشهد » ، « کربلا » ، « نجف » ، و … حسینیه هایی ساخته می شود که اغلب مورد استفاده زوار آن شهر قرار می گیرد .

به نظر برخی ، پدید آمدن « تکیه » ، در مقابل مراکز دینی وابسته به خلافتهای غیر شیعی بوده تا پایگاهی برای هواداران نهضت حسینی و دور از سلطه حکام باشد : « تکیه و حسینیه ، مرکز تشکیلات ضد حکومتی ایجاد می کرد … شیعه ، تکیه و حسینیه می سازد تا به جنگجویانش پناهگاهی ببخشد … به خُمس و حسینیه رو می کند ، تا به مبارزه همه جانبه اش از علی (ع) تاکنون امکان و قدرت بخشد . چنین است که ساختن « حسینیه » ، ضربه ای است بر پیکر حکومت … » (283)
281 - تاریخ تکایا و عزاداری قم ، ص 69 .282 - مجله « کیهان فرهنگی » ، سال 10 شماره 3 ، ص 29 و 30 .283 - یاد و یادآوران ، دکتر علی شریعتی       ( چاپ حسینیه ارشاد ) ص 39 و 40 .

تحریفهای عاشورا(روضه هایی که برای عاشورا گفته شد)

نهضت عاشورایی امام حسین (ع) ، با انگیزه امر به معروف و نهی از منکر و برای نجات اسلام و مبارزه با طغیان بود . اهداف و آرمانهای مقدس ، چهره های متعالی و درخشان و انگیزه هایی اجتماعی و سیاسی داشت . آن همه تشویق برای گریه بر سیدالشهداء و عزاداری برای سید مظلومان نیز ، برای زنده نگه داشتن این مکتب جهاد و شهادت و حفظ ارزشها بود . متأسفانه در طول تاریخ ، تحریفهایی چه در انگیزه ها و اهداف ، چه در چهره های حماسه ساز و چه در برنامه های مربوط به عاشورا انجام شد

تحریفهای عاشورا ، برخی به « محتوا » بر می گردد ، برخی به « شکل » و برخی به « افراد » . کتابهایی که به عنوان مقتل نوشته شد و روضه هایی که برای عاشورا گفته و خوانده شد ، گاهی چون با انگیزه گریاندن مستمعین بود ، آمیخته به مطالب ضعیف ، غیر مستند و احیاءنا دروغ گشت . علاقه ای که به چهره های عاشورایی وجود داشت ، سبب شد در حوادث آن حماسه ، غلوها و مبالغه هایی نقل شود که غیر عقلی و باور نکردنی است . آمار و ارقام کشته ها و برخی حوادثی که بظاهر غم انگیز و سوزناک بود ، بر اصل واقعه افزوده شد .

ادامه »

نماز در آیینه قرآن

نماز بازدارنده از فحشاء و منکرات

سوره عنکبوت ، آيه :45

اتل ما اوحی اليک من الکتاب واقم الصلاه ان الصلاه تنهی عن

الفحشاء والمنکر ولذکر الله اکبر والله يعلم ما تصنعون

هر چه را از اين کتاب بر تو وحی شده است تلاوت کن و نماز بگزار ،

که نماز آدمی را از فحشا و منکر باز می دارد و ذکر خدا بزرگ تر است و

خدابه کارهايی که می کنيد آگاه است