عن موسی بن جعفر، عن ابائه: قال: قال علی علیه‌السلام استاذن اعمی علی فاطمه علیهاالسلام فحجبته فقال رسول‌الله صلی الله علیه و آله لها: لم حجبتیه و هو لا یراک. فقالت علیهاالسلام ان لم یکن یرانی فانی اراه و هو یشم الریح. فقال رسول‌الله صلی الله علیه و آله اشهد انک بضعه منی.
امیرالمؤمنین، علی علیه‌السلام فرمود: نابینایی از خانه‌ی زهرا علیهاالسلام وارد شد. حضرت زهرا علیهاالسلام از وی حجاب گرفت. (و خود را پشت پرده و یا دیواری پوشاند) پیامبر خدا فرمودند: چرا با این که این نابینا تو را نمی‌بیند از وی حجاب می‌گیری؟ حضرت فرمود: اگر او مرا نمی‌بیند اما من که او را می‌بینم و نیز بوی مرا استشمام می‌کند. پیامبر در تأکید رفتار و گفتار حضرت زهرا علیهاالسلام، فرمودند: گواهی می‌دهم که تو حقا پاره‌ی تن من هستی.

بحارالانوار، ج 43، ص 91، ح 16. به نقل از نوادر راوندی.

…قالت: یا رسول‌الله ان سلمان تعجب من لباسی، فوالذی بعثک بالحق مالی و لعلی منذ خمس سنین الا مسک کبش تعلف علیها بالنهار بعیرنا فاذا کان اللیل افتر شناه و ان مرفقتنا لمن أدم حشوها لیف فقال النبی صلی الله علیه و آله: یا سلمان ان ابنتی لفی الخیل السوابق…
آیه‌ای درباره‌ی جهنم بر پیامبر صلی الله علیه و آله نازل می‌شود پیامبر، شدیدا گریه می‌کنند. اصحاب نیز از گریه‌ی پیامبر گریه می‌افتند. ولی نمی‌دانند چه آیه‌ای نازل شده و کسی نیز نمی‌تواند از پیامبر، علت گریه را جویا شود.
بعضی از اصحاب، نزد فاطمه علیهاالسلام می‌آیند و گریه‌ی پیامبر را با فاطمه علیهاالسلام مطرح می‌کنند زهرا علیهاالسلام خود را در پارچه‌ی کهنه‌ای که دوازده جای آن پاره شده بود و آن را با بندهایی از شاخه‌ی درخت خرما دوخته بودند پوشاندند و نزد پیامبر آمدند. سلمان، این لباس را که بر تن زهرا علیهاالسلام دید گریه‌اش گرفت. و با شگفتی گفت: قیصر و کسری در حریر زندگی می‌کنند ولی دختر پیامبر با چنین لباسی به سر می‌برد. حضرت زهرا علیهاالسلام که نزد پیامبر می‌آیند می‌گویند: ای پیامبر خدا، سلمان از لباس من شگفت‌زده شده است ولی به خدایی که تو را به حق برانگیخت پنج سال است که من و علی تنها یک پوست میش داریم که روزها شتر روی آن علف می‌خورد و شب که می‌شود فرشش می‌سازیم و پشتی ما پوستی است که درونش لیف خرما است. پیامبر فرمود: ای سلمان دخترم از پیشتازان است.

بحارالانوار، ج 8، ص 333، 3، ح 62.

سأل رسول‌الله صلی الله علیه و آله اصحابه عن المراه ماهی؟ قالوا: عوره قال: فمتی تکون ادنی من ربها؟ فلم یدروا. فلما سمعت فاطمه علیهاالسلام ذلک قال: ادنی ما تکون من ربها ان تلزم قعر بیتها فقال رسول‌الله صلی الله علیه و آله ان فاطمه بضعه منی.
پیامبر خدا صلی الله علیه و آله از اصحاب خویش پرسیدند: زن چیست؟ گفتند: موجودی است که باید پوشیده باشد. پیامبر خدا پرسیدند: چه زمانی زن به خدا نزدیکتر است؟ اصحاب در پاسخ این سؤال ماندند. حضرت زهرا علیهاالسلام که از این پرسش پیامبر مطلع شدند گفتند: زمانی زن به خداوند نزدیکتر است که اندرون خانه‌ی خود بماند. پیامبر صلی الله علیه و آله در تأیید پاسخ زهرا علیهاالسلام فرمودند فاطمه پاره‌ی تن من است.

بحارالانوار، ج43، ص 92، حدیث 16، به نقل از نوادر راوندی.

عن لیث بن ابی‌سلیم، عن عبدالله بن الحسن، عن امه فاطمه بنت الحسین، عن ابیها، عن امه فاطمه ابنه رسول‌الله صلی الله علیه و آله خیار کم الینکم مناکبه و اکرمهم لنسائهم.

حضرت فاطمه دختر رسول خدا فرمود: بهترین شما کسی است که از همه فروتن‌تر باشد و زنانشان را بیشتر گرامی دارد.

فاطمه‌الزهرا علیهاالسلام بهجه قلب المصطفی صلی الله علیه و آله. ص 273 به نقل از دلائل‌الامامه، ص 7.

قالت فاطمه علیهاالسلام: من اصعد الی الله خالص عبادته اهبط الله الیه افضل مصلحته.
حضرت فاطمه‌زهرا علیهاالسلام فرمود: هرکس که عبادت خالصانه‌ی خود را برای خداوند بالا فرستد، خداوند، آنچه بهتر و بیشتر در جهت صلاح او است برایش فرو می‌فرستد.

بحارالانوار، ج 71، ص 184، ح 44، به نقل از تفسیر امام حسن عسکری علیه‌السلام.

عفت، مسأله‌ای فراتر از حجاب است و حجاب صحیح یکی از نمونه‌های آن است. عفت، یک حالت درونی و انگیزه‌ای برای خویشتن‌بانی و هرزگی گریزی است که جلوه‌های آن در نگاه‌کردن، گام برداشتن، سخن گفتن و پوشش، ظاهر می‌شود.
عفت، از ارزش‌های پذیرفته شده‌ی جهان و تاریخ است؛ حتی در سرزمین‌هایی که حجاب به عنوان یک ارزش پذیرفته نیست.
هم اکنون نگاهی به اوج عفتمندی در شخصیت بزرگ بانوی اسلام، حضرت زهرا علیهاالسلام بیفکنیم و درس‌های عفاف و حجاب را از این اسوه‌ی زنان بیاموزیم.
در پاسخ به این پرسش پیامبر صلی الله علیه و آله که چه چیزی برای زن بهتر از هر چیز است؟ حضرت زهرا علیهاالسلام فرمود: بهترین چیز برای زن این است که نه او مردی را ببیند و نه مردی او را ببیند.
«ان رسول‌الله قال: أخبرونی أی شی‌ء خیر للنساء. قالت فاطمه علیهاالسلام: أن لایرین الرجال ولا یراهن الرجال… »
و نیز به هنگام ورود مرد نابینا حضرت زهرا علیهاالسلام از حضور در نزد نابینا پرهیز می‌کند و خود را پشت پرده و یا دیواری پنهان می‌سازد و در پاسخ پیامبر صلی الله علیه و آله که می‌پرسد: چرا دخترم، از نابینا حجاب و پرده می‌گیری؟ می‌گوید: من که او را می‌بینم و وی بوی مرا استشمام می‌کند. آنگاه رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمود: گواهی می‌دهم که تو پاره‌ی تن من هستی.
استأزن أعمی علی فاطمه علیهاالسلام فحجبته فقال رسول‌الله صلی الله علیه و آله لها: لم حجبتیه و هولا یراک؟ فقالت علیهاالسلام: ان لم یکن یرانی فانی أراه و هو یشم الریح. فقال رسول‌الله صلی الله علیه و آله: أشهد أنک بضعه منی.
این روایات که بازگوکننده‌ی عفاف زهرا علیهاالسلام است اوج این خصلت پسندیده را در حضرت نشان می‌دهد.
گفتنی است که: حجاب در این روایت عبارت از پوشیدن بدن با چادر و مانند آن نیست. در این روایت، حجاب به معنای عدم حضور نزد نامحرم است. چیزی که در این آیه‌ی سوره‌ی احزاب آمده است:
«و اذ سألتموهن متاعا فأسالوهن من وراء حجاب.»  این حجاب، همان عدم ارتباط مستقیم زن و مرد نامحرم با هم است.

ادامه »

بی‌تردید، خطبه‌ی حضرت زهرا علیهاالسلام یک اثر شکوهمند و بدیع ادبی است و کالبدشناسی ادبی آن نیاز به کارشناسی ادیبانه دارد تا صنایع ادبی آن مشخص گردد. ایراد چند خطبه، حضرت زهرا علیهاالسلام در شمار زنان سخنور جهان قرار داد. و همه‌ی کسانی که زنان سخنور را در جهان شناسایی کرده‌اند، بر این نکته تأکید دارند. و این بیانگر عظمت ادبی و بلاغی سخن آن حضرت است. لیکن باید توجه داشت که این خطبه‌های ارجمند ادبی در بحرانی‌ترین شرایط روانی، عاطفی، سیاسی، و اجتماعی القاء شده است. و خطباء بزرگ هنگامی می‌توانسته‌اند خطابه‌ای بلاغی پدید آورند که در آرام‌ترین شرایط باشند.

شرح خطبه‌ی حضرت زهرا علیهاالسلام (فارسی، چاپی) الیاس شریفی اشکوری

رخدادهای آینده‌ی دنیا توسط جبرئیل برای حضرت گفته شده است و آن حضرت، همه را برای امام علی علیه‌السلام گفته‌اند و حضرت علی علیه‌السلام این مجموعه را نگاشته‌اند.
از این مجموعه‌ی ارزشمند که با نام مصحف فاطمه علیهاالسلام و یا کتاب فاطمه علیهاالسلام شناخته می‌شود، بخشی توسط فرزندان او از امامان اهل‌بیت علیهم‌السلام برای مسلمانان بازگو شده است.
این کتاب در نزد امامان علیهم‌السلام بوده و برخی از شیعیان هم این کتاب را دیده‌اند. مصحف فاطمه علیهاالسلام به دلیل اشتمالش بر همه‌ی حوادث و رخدادهای آینده‌ی دنیا یکی از منابع علوم ائمه علیهم‌السلام محسوب می‌شود.
در ارتباط با این کتاب بزرگ روایات ما اطلاعاتی این چنین به ما می‌دهند:
«حماد بن عثمان گوید: از امام صادق علیه‌السلام شنیدم فرمود: در سال یکصد و بیست و هشت ملحدانی ظاهر می‌شوند چرا که در مصحف فاطمه علیهاالسلام خوانده‌ام.
حماد گوید: به امام گفتم: مصحف فاطمه چیست؟ حضرت فرمود: پس از رحلت پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله حزن و اندوهی حضرت فاطمه علیهاالسلام را فرا گرفت که جز خدا نمی‌داند. خداوند فرشته‌ای را پیش حضرت فاطمه علیهاالسلام فرستاد تا با او سخن گوید و تسلی غمش باشد حضرت زهرا علیهاالسلام حضور فرشته را به امام علی علیه‌السلام گفتند. امیر مؤمنان علی علیه‌السلام به وی گفتند: آن زمان که حضور فرشته را احساس کردی و صدایش را شنیدی مرا در جریان بگذار. از آن پس حضرت امیر آنچه را که فاطمه علیهاالسلام از آن ملک می‌شنیدند و برای امام علی علیه‌السلام بازگو می‌کردند می‌نوشتند، تا این که مجموعه‌ی آن یک کتاب شد. (مصحف فاطمه علیهاالسلام همین کتاب است) امام علیه‌السلام فرمودند که: این کتاب، حاوی حلال و حرام الهی نیست در این کتاب علم آینده‌ی جهان است.»
«… قلت و ما مصحف فاطمه؟ قال: ان الله تبارک و تعالی لما قبض نبیه صلی الله علیه و آله دخل علی فاطمه من وفاته من الحزن ما لا یعلمه الا الله عزوجل فأرسل الیها ملکا یسلی عنها غمها و یحدثها فشکت ذلک الی أمیرالمؤمنین علیه السلام فقال لها: اذا أحسست بذلک و سمعت الصوت قولی لی فأعلمته فجعل یکتب کلما سمع حتی أثبت من ذلک مصحفا قال: أما انه لیس من الحلال و الحرام و لکن فیه علم ما یکون [10] »
فضیل گوید: خدمت امام صادق علیه‌السلام رسیدم حضرت فرمود: ای فضیل، می‌دانی پیش از آمدن تو در چه نگاه می‌کردم؟ گفتم: نه. حضرت فرمود: کتاب فاطمه را نگاه می‌کردم. هر پادشاهی که در زمین به حکومت می‌رسد با نام و نام پدر در این کتاب آمده است… [11] .
و باز در روایتی دیگر می‌خوانیم:
یکی از یاران امام صادق علیه‌السلام پرسید:… مصحف فاطمه چیست؟ حضرت، پس از یک سکوت طولانی فرمودند:… حضرت فاطمه علیهاالسلام پس از پیامبر خدا هفتادوپنج روز عمر کردند و بسیار بر پدر خویش محزون بودند. جبرئیل می‌آمد و او را بر غم پدر تسلیت می‌گفت و آرامش می‌داد و از پدر و موقعیت او بدو خبر می‌داد و نیز او را از آنچه در آینده، درباره‌ی نسلش اتفاق می‌افتد باخبر می‌ساخت و امام علی علیه‌السلام این مجموعه را می‌نوشت. این مصحف فاطمه است. [12] .
به گفته‌ی امام خمینی قدس‌سره این روایت بالاترین فضیلت و مقام را برای زهرا علیهاالسلام بیان می‌دارد. شخصیت والای فاطمه علیهاالسلام تا پایه‌ایست که جبرئیل برای تسلی وی می‌آید و او را در جریان حوادث آینده‌ی جهان قرار می‌دهد.
امام صادق علیه‌السلام فرمود:… در نزد ما مصحف فاطمه علیهاالسلام است و آنان نمی‌دانند مصحف فاطمه چیست. پرسیدم مصحف فاطمه چیست؟ حضرت فرمود: کتابی است که سه برابر قرآن است و در آن یک کلمه از قرآن نیست. (مطلب دیگری در آن آمده است.) [13] .
با ترجمه‌ی این چند روایت، به اجمال ذهن شما خواننده‌ی ارجمند را با عظمت مصحف فاطمه علیهاالسلام آشنا ساختیم. به گفته‌ی مرحوم شیخ آقابزرگ تهرانی در الذریعه «مصحف فاطمه، از ودایع امامت است و آنگونه که روایات بازگو می‌کند هم اکنون نزد مولایمان امام زمان علیه‌السلام است». [14] .
فاطمه‌ی زهرا علیهاالسلام دارنده‌ی چنین علم بی‌کرانه است و توسط جبرئیل از همه‌ی رخدادهای آینده‌ی جهان باخبر است. چیزی که در این پایه برای بسیاری از انبیای الهی نیز فراهم نیامده است. مصحف زهرا علیهاالسلام از منابع ارزشمند علوم امامان اهل‌بیت علیهم‌السلام به شمار می‌رود.

10حقیقت جاویدان (فارسی، چاپی) محمدباقر ملبوبی
11- حماسه‌ای بی‌نظیر در کنار بستر زهرا علیهاالسلام (فارسی، چاپی) محمدحسین بروجردی
12- حماسه‌ی بزرگ (فارسی، چاپی) آیه الله ناصر مکارم شیرازی
13- حماسه‌ی جاوید کوثر (فارسی، چاپی) اداره‌ی کل امور تربیتی آموزش و پرورش تهران
14- خطابه‌ی فاطمه‌ی زهرا علیهاالسلام (فارسی، چاپی) علامه حاج میرزا خلیل کمره‌ای

سوره‌ی کوثر، جلالت حضرت فاطمه علیهاالسلام (فارسی، چاپی) عباس راسخی نجفی
 سوگنامه‌ی فدک، شرح خطبه‌ی حضرت فاطمه علیهاالسلام (فارسی چاپی) سید محمدتقی نقوی

سخنرانی‌های صدیقه طاهره علیهاالسلام در مسجد پیامبر با حضور مهاجر و انصار و نیز در بستر شهادت در جمع زنان مهاجر و انصار، گویای اوج آگاهی و بینش و بلندای مقام علمی آن حضرت است.
یک نگاه به خطبه‌ی حضرت در مسجد نشان خواهد داد که این معصومه‌ی مطهره از چه علم و آگاهی‌ای برخوردار است. خطبه‌ی آن حضرت را در همین کتاب با ترجمه و فهرست واژه‌ها و نکاتی پیرامون آن خواهیم خواند. ما بر این باوریم که همه‌ی دلدادگان آن حضرت، باید با سرتاسر این خطبه آشنا شوند و همچون گذشته این خطبه را فرا گیرند، بخوانند و بیاموزند، حفظ کنند. و بیش از این شرح و تفسیر آن بپردازند. در محافل و مجالس و کلاس‌ها از آن بهره گیرند و مهمتر از این که آن را در دنیا بگسترانند و همه‌ی برادران و خواهران مسلمان سنی را از آن مطلع سازند.
به یقین هر مسلمان منصفی که با زندگی حضرت زهرا علیهاالسلام آشنا شود و حوادث پس از پیامبر را بررسی و در این خطبه تأمل کند حقیقت را خواهد یافت و هم فریاد با زهرا علیهاالسلام خواهد شد.

 السقیفه و الفدک (عربی، چاپی) ابوبکر احمد بن عبدالعزیز جوهری محمدهادی امینی