پیامبر اسلام(صلی الله علیه و آله وسلم)فرموده اند:«ما مِنْ مُؤْمِنٍ يَصُومُ شَهْرَ رَمَضانَ احْتِساباً اِلّا اَوْجَبَ اللّهُ تَبارَک وَ تَعالَى لَهُ سَبْعَ خِصالٍ.» (هر مؤمنی كه ماه رمضان را فقط برای رضای خدا روزه بگيرد، خدای تبارک وتعالی هفت خصلت را برای او واجب و لازم می کند.)

* «اَوَّلُها يَذُوبَ الْحَرامُ مِنْ جَسَدِهِ.» (اول اینکه هرچه حرام در تنش باشد، محو و ذوب می شود.)

 ┄┅═══❈ 🔅 ❂ 🌙 ❂ 🔅 ❈ ═══┅┄

روزه یک پالایشگاه است: آدم را (از حرام) پاک و تطهیر می کند و نمی گذارد حرام وارد سلول های مغز من و شما شود.

 ┄┅═══❈ 🔅 ❂ 🌙 ❂ 🔅 ❈ ═══┅┄

* «وَ الثَّانِيةُ يُقَرِّبُ مِنْ رَحْمَةِ اللّهِ.» (دوم، به رحمت خداوند نزديک می شود.)

 ┄┅═══❈ 🔅 ❂ 🌙 ❂ 🔅 ❈ ═══┅┄

* «وَ الثّالِثَةُ قَدْ كَفَرَ خَطِيئَةُ اَبِيهِ آدَمَ.» (سوم، [با روزه گرفتن] خطای پدرش حضرت آدم(علیه السلام) را می پوشاند.)

 ┄┅═══❈ 🔅 ❂ 🌙 ❂ 🔅 ❈ ═══┅┄

* «وَ الرّابِعَةُ يُهَوِّنُ اللّهُ عَلَيْهِ سَكَراتُ الْمَوْتِ.» (چهارم، خداوند لحظات جان كندن را بر او آسان می کند.)

 ┄┅═══❈ 🔅 ❂ 🌙 ❂ 🔅 ❈ ═══┅┄

حتماً انسان هایی را دیده اید که رو به مرگ بوده اند. مرگ فرجامی است که در انتظار همۀ ماست. این روزه ها سکرات موت [یعنی سختی های مرگ] را برای ما آسان می کند.

 ┄┅═══❈ 🔅 ❂ 🌙 ❂ 🔅 ❈ ═══┅┄

* «وَ الْخامِسَةُ اَمانٌ مِنَ الْجُوعِ وَ الْعَطَشِ يَوْمَ الْقِيامَةِ.» (پنجم، از گرسنگی و تشنگی روز قيامت در امان خواهد بود.)

 ┄┅═══❈ 🔅 ❂ 🌙 ❂ 🔅 ❈ ═══┅┄

* «وَ السّادِسَةُ يَطْعَمَهُ اللّهُ مِنْ طَيِّباتِ الْجَنَّةِ.» (ششم، خداوند از خوراكی های [لذيذ و] پاکیزۀ بهشتی او را طعام دهد.)

 ┄┅═══❈ 🔅 ❂ 🌙 ❂ 🔅 ❈ ═══┅┄

* «وَ السّابِعَةُ يُعْطِيهُ اللّهُ بَرائَةً مِنَ النّارِ.» (و هفتم، خداوند دوری از آتش دوزخ را به او عطا فرمايد.)

 ┄┅═══❈ 🔅 ❂ 🌙 ❂ 🔅 ❈ ═══┅┄

بااین حال، اگر کسی گناه سنگینی هم مرتکب شده باشد و توبه و استغفار کند، چرا بخشیده نشود؟!

منبع بهار طاعت،جعفر حسن زاده

چرا روزه مانع از خشم پروردگار است؟ چون شکم را کنترل می کند. شکم که کنترل شد، امیال و شهوات کنترل می شود.

شهوت که کنترل شود، شیطان انگیزه ندارد و هرگاه که شیطان جلو نیامد، گناه وجود ندارد و گناه که نباشد، عذاب هم وجود ندارد: این داستان روزه است. روزه می تواند من را بر امیال و شهواتم مسلط کند؛

┄┅═══❈ 🔅 ❂ 🌙 ❂ 🔅 ❈ ═══┅┄

درنتیجه، شیطان از من دور می شود و زمینۀ گناه به صورت قبل برای من وجود ندارد.

منبع بهار طاعت ، جعفر حسن زاده 

«وَاشْرَحْ فیهِ صَدْری بِاِنابَةِ الْمُخْبِتینَ»، «بار خدایا سینه ام را به توبه ی فروتنان فراخی بخش».

راندن تیرگی ها از دل و گشودگی سینه به انوار الهی، رها شدن از تنگ نظری ها، سطحی نگری ها، خودخواهی ها، دنیا بینی ها و دنیاطلبی ها، از آثار گشودگی سینه است؛ تا انسان در بند خود و اسیر دل است، به جایی نخواهد رسید.

حضرت موسی از خدا گشودگی سینه می خواهد: «ربّ اشرح لی صدری ویسرّلی امری»،«پروردگارا سینه ام را گشایش بخش و کارم را برایم آسان فرما».

خواجه عبداللّه انصاری گوید:«موسی شرح صدر خواست نه شرح قلب، از آن جهت که حرج و تنگی به سینه رسد نه به دل؛ صدر دیگر است و قلب دیگر. صدر در خبر است و قلب در نظر.در کریمه شریفه نیز به پیامبر اسلام شرح صدر نوید داده شده است: «الم نشرح لک صدرک و وضعنا عنک وزرک». «آیا به سینه ات گشودگی عطا نکردیم و بار سنگینت را از تو باز ننهادیم؟».

و این گشودگی سینه بود که پیامبر را دریادل کرد و رحمة للعالمین و صاحب اخلاق پسندیده شد که فرمود: «وَإِنَّکَ لَعَلی خُلُقٍ عَظیمٍ».

پیر طریقت را از انفاس نیک بختان و بدبختان پرسیدند، گفت:

نَفس بدبخت، دود چراغی است کشته،در خانه ای تنگ و در بسته،و نفس نیک بخت، چشمه ای است روان آراسته به گلهایی الوان.

الهی!به بهشت و حور چه نیازم؟اگر مرا سینه ای گشوده دهی، از آن سینه بهشتی سازم.

دعای روز پانزدهم ماه رمضان: «اللّهمَّ ارْزُقْنی فیهِ طاعَةَ الْخاشِعینَ وَاشْرَحْ فیهِ صَدْری بِاِنابَةِ الْمُخْبِتینَ بِاَمانِکَ یا اَمانَ الْخاَّئِفینَ».

[ذکر این روز «رب اشرح لی صدری» است.]

سی گام خودسازی: بر پایه دعاهای روزانه ماه مبارک رمضان/ محمود صلواتی.

امروز آسمان و زمین و هرآنچه در آن است غرقِ سرور و شادمانی است؛ زیرا پذیرای میهمان پربرکتی از خاندان پاک رسالت و امامت است؛ زیرا که ستاره درخشانی از میان ستارگان زیبای هدایت طلوع می کند و نسیمی بهاری قلب های سرد و خشک انسان ها را جان تازه ای می بخشد. ای فرزند رسالت و امامت و ای کوثر ولایت، میلادت مبارک باد.

عمریست دخیلم به ضریحی که نداری

منبع باران کرامت

در سال سوم هجرت و در شب نیمه ماه رمضان _ که بهترین ماه های خداست _ خانه امیرمؤمنان علی علیه السلام و فاطمه سلام الله علیها میزبان قدوم مولود مبارکی شد که شادی را با خود به خانه وحی آورد.

در این شب فرخنده، سبط اکبر پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله وسلم)، حضرت امام حسن علیه السلام چشم به جهان گشود و شهر مدینه را غرق نور کرد. امام علی علیه السلام، هم بر تولد میوه دلش امام حسن علیه السلام و هم بر ولادت وصی و جانشین خود _ که حافظ آرمان رسول خدا صلی‌الله علیه وآله وسلم بود _ شادمان گشته بود.

ازاین رو فاطمه سلام الله علیها که خانه اش روشنی دیگری از نور امامت گرفته، لبخند می زد و پیامبر نیز بر تبسم علی و فاطمه متبسم بود؛ چرا که خانه ای برای باغبانی عدالت برافراشته بودند و فرزندانی در مقام امامتْ در سنگر حفاظت از رسالت، تربیت می کردند

┅═══❈ 🔅 ❂ 🌙 ❂ 🔅 ❈ ═══┅

امام حسن علیه السلام نخستین میوه این بوستان بود که از چهره رسولْ زینت و از دریای معطر بتولْ عطر گرفته بود. زیبا فرزندی که صورتی آراسته و سیرتی مزین اوصاف رسول مکرم داشت.

منبع باران کرامت

طبق فرمودۀ امیرالمؤمنین علی(علیه السلام) در خطبۀ110 نهج البلاغه، یکی از وسایل تقرّب به خداوند، روزۀ ماه رمضان است که همچون سپری در برابر عذاب الهی محسوب می شود. اگر کسی به عذاب الهی، حتی در حدّ نازل آن یقین کند، خودش را به چنین سپری، یعنی روزه محتاج می داند. این روایت می خواهد بگوید قدرتی که روزه در دفع عذاب دارد، [اعمالی مانند] نماز و زکات ندارند؛ بنابراین، از روزه به سپر تعبیر شده است.

در گذشته وقتی رزمنده ای در میدان جنگ می جنگید، وسیله ای داشت که باعث می شد شمشیر [یا سلاحِ] حریف به او برخورد نکند و در واقع، مانعی درجه یک در برابر ضربات دشمن بود. به آن وسیله سپر می گفتند. باتوجه به این معنا، مانعی بین ما و عذاب الهی وجود دارد و آن هم روزه است.

درجۀ عِقاب هرکسی را گناه و معصیت او تعیین می کند؛ بنابراین جهنم درجات گوناگونی دارد و هرچه انسان به گناه آلوده تر باشد، به شیطان نزدیک تر است؛ یعنی بین شیطان و گناه ارتباطی [مستقیم] وجود دارد: امکان ندارد من با شیطان فاصله داشته باشم و از گناه فاصله نداشته باشم! عذاب الهی جایی هست که گناه باشد و گناه کجاست؟ مطمئناً جایی که شیطان باشد پس به جرئت می توان گفت شیطان به کسی نزدیک تر است که بیشتر از دیگران، تابع امیال و شهواتش باشد.

بهار طاعت /جعفر حسن زاده

نباید از یاد برد که همه خیرها و خوبی ها و از جمله محبوبیت، از جانب خداست. انسان باید بداند که جلب نظر دیگران در مرحله اول، ناشی از لطف پروردگار است و اوست که می تواند محبت را جایگزین دشمنی سازد.

قرآن مجید در این باره خطاب به پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلم) می فرماید: «وَ أَلَّفَ بَینَ قُلُوبِهِمْ لَوْ أَنْفَقْتَ ما فِی الْأَرْضِ جَمِیعاً ما أَلَّفْتَ بَینَ قُلُوبِهِمْ وَ لکنَّ اللَّهَ أَلَّفَ بَینَهُمْ إِنَّهُ عَزِیزٌ حَکیمٌ خداوند است که دل های مؤمنین را به هم مهربان نمود. اگر تو تمام آنچه را که در زمین است، انفاق می کردی، نمی توانستی پیوند دوستی در دل ها ایجاد کنی؛ اما خداوند با اراده خود دل هایشان را به یکدیگر مهربان ساخت.»

در تاریخ اسلام می بینیم برخی از دشمنان به فکر قتل پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلم) بودند، اما خداوند روحیه آنان را تغییر داد و آن حضرت را محبوب دل هایشان ساخت.

┄┅═══❈ 🔅 ❂ 🌙 ❂ 🔅 ❈ ═══┅┄

شیبة بن عثمان می گوید: در روز حنین، پشت سر پیامبر (صلی الله علیه و آله وسلم) می رفتم و می خواستم آن حضرت را به قتل برسانم. خداوند پیامبرش را از فکر من آگاه نمود. حضرت متوجه من شد. دست به سینه من زد و نام خدا را برد و به حفظ من دعا کرد. در همان لحظه بر خود لرزیدم، او را نگاه کردم، دیدم او از گوش و چشم نزد من محبوب تر است؛ پس به نبوتش شهادت دادم.خداوند متعال در همان ابتدای ازوداج و تشکیل خانواده می فرماید: «وَ مِنْ آیاتِهِ أَنْ خَلَقَ لَکمْ مِنْ أَنْفُسِکمْ أَزْواجاً لِتَسْکنُوا إِلَیها وَ جَعَلَ بَینَکمْ إِلَیها وَ جَعَلَ بَینَکمْ مَوَدَّةً وَ رَحْمَةً إِنَّ فِی ذلِک لَآیاتٍ لِقَوْمٍ یتَفَکرُونَ

و از نشانه های او آن است که از جنس خودتان همسرانی برای شما آفرید تا در کنار آنان آرامش یابید و میان شما و همسرانتان علاقه شدید و رحمت قرار داد بی شک در این (نعمت الهی)، برای گروهی که می اندیشند نشانه های قطعی است.»

┄┅═══❈ 🔅 ❂ 🌙 ❂ 🔅 ❈ ═══┅┄

در تفسیر این آیه آمده: محبّت، هدیه ای الهی است که با مال و مقام و زیبایی به دست نمی آید. «جَعَلَ» (مودّت و رحمت، هدیه خدا به عروس و داماد است.) هر کس با هر عملی که آرامش و مودّت و رحمت خانواده را خدشه دار کند، از مدار الهی خارج و در خطّ شیطان است. «جَعَلَ بَینَکمْ».پیامبر گرامی (صلی الله علیه و آله وسلم) می فرمایند: «هنگامی که خداوند کسی از بندگانش را دوست دارد، به فرشته بزرگش جبرئیل می گوید: من فلان کس را دوست دارم، او را دوست بدار. جبرئیل او را دوست خواهد داشت، سپس در آسمان ها ندا می دهد که ای اهل آسمان! خداوند فلان کس را دوست دارد، او را دوست دارید و به دنبال آن همه اهل آسمان او را دوست می دارند، سپس پذیرش این محبت در زمین منعکس می شود و هنگامی که خداوند کسی را دشمن بدارد، به جبرئیل می گوید من از او متنفرم، او را دشمن بدار، جبرئیل او را دشمن می دارد، سپس در میان اهل آسمان ها ندا می دهد که خداوند از او متنفر است او را دشمن دارید، همه اهل آسمان ها از او متنفر می شوند، سپس انعکاس این تنفر در زمین خواهدبود»

┄┅═══❈ 🔅 ❂ 🌙 ❂ 🔅 ❈ ═══┅┄

وقتی بدانیم خداوند مقلب القلوب است و می تواند در یک لحظه همه چیز را تغییر دهد، پس باید بپذیریم مطمئن ترین راه برای محبوب شدن، تحصیل رضایت مقلب القلوب است زیرا دل ها دست خداست!

منبع حیات طیبه

«وَاَقِلْنی فیهِ مِنَ الْخَطایا وَالْهَفَواتِ»،«بار خدایا در این روز در مورد خطاها و لغزش هایم عذرم را پذیرا باش».

یکی دیگر از گام های خودسازی، مراقبت از خویش در مورد خطاها و گناهان است؛ مراقبت از خویش برای آلوده نشدن به گناه و مراقبت برای استغفار و پوزش خواهی از خداوند در صورت آلوده شدن بدان.نفس انسان سرکش و خودسر است و اگر به حال خویش رها شود، همانند حیوان تربیت نایافته به هر سو می رود و از هر علوفه ای که سر راه اوست می خورد. این آدمی است که باید با مراقبه، همواره عنان نفس را در اختیار داشته باشد و به آن راهی که می خواهد برود، هدایتش کند و آن چه را می تواند و مجاز است مصرف کند، در اختیار او بگذارد. مراقبه عمل همیشگی مؤمن است که نمی تواند در هیچ مرحله از زندگی و در هر مقامی، از آن غفلت کند.

┄┅═══✼ 🍃💐🍃 ✼═══┅┄

مراقبت از نفس این است که اگر حیوان سرکش نفس به راه خطا رفت و یا ناخواسته خطایی از او سر زد، با استغفار و پوزش خواهی وی را به راه راست و صراط مستقیم بازگرداند؛ «رَبَّنا لاتُؤاخِذْنا إِنْ نَسینا أَوْ أَخْطَأْنا»«پروردگارا، اگر از روی خطا یا به اشتباه خطایی مرتکب شدیم مگیر بر ما».

┄┅═══✼ 🍃💐🍃 ✼═══┅┄

پیر هرات گوید:مراقبه دوام ملاحظه است مقصود را و آن بر سه درجه است:

درجه نخستین، مراقبه ی حق است در راه نوردیدنی پیوسته به سویش؛ میان بزرگداشتی که دلبسته ات کند، نزدیکی ای که بر گیردت، و شادمانی ای که برانگیزدت.

درجه دوم، توجه به این نکته است که حق مراقب توست، با فروگذاشتن معارضه و دوری جستن از اعتراض و شکستن حریم گناه.

درجه سوم، مراقبه ازل است، با مطالعه پیشگامی در برافراشتن پرچم یکتایی؛ مراقبه ظهور اشارات تنهائی و نفخه های جاودانی، و مراقبه رهایی از بندهای دیده بانی.

┄┅═══✼ 🍃💐🍃 ✼═══┅┄

و در کتاب صد میدان گوید:«میدان پنجاه و سیم مراقبت است. از میدان طمأنینه میدان مراقبت زاید. مراقبت به کوشیدن است و آن سه چیز است:مراقبت خدمت، مراقبت زمان و مراقبت سِرّ.

مراقبت خدمت به سه چیز توان یافت: بزرگ آمدن فرمان، آگاهی از سنتِ [پروردگار جهانیان] و شناختن ریا [عمل کردن برای این و آن].

مراقبت زبان به سه چیز توان: بر فنای شهوات، صفای خطرات و غلبه محبت.

مراقبت سِرّ به سه چیز توان: به گم شدن از گیتی، رها شدن از خودپرستی و دل بریدن از وابستگی».

┄┅═══✼ 🍃💐🍃 ✼═══┅┄

دعای روز چهاردهم ماه رمضان: «اللّهمَّ لا تُؤ اخِذْنی فیهِ بِالْعَثَراتِ وَاَقِلْنی فیهِ مِنَ الْخَطایا وَالْهَفَواتِ وَلا تَجْعَلْنی فیهِ غَرَضاً لِلْبَلایا وَالاْفاتِ بِعِزَّتِکَ یا عِزَّ الْمُسْلِمینَ».

[ذکر این روز «اللّهمّ تجعلنا غرضأ للبلایا والافات» است.]

سی گام خودسازی: بر پایه دعاهای روزانه ماه مبارک رمضان/ محمود صلواتی.

«وَصَبِّرْنِی فِیهِ عَلَی کَائِنَاتِ الْأَقْدَارِ»، «و شکیبایم کن بر مقدراتی که خواهد شد».

صبر؛ شکیبایی در اقامه ی فرمان خداوند است. صبر دارای انواعی است: صبر بر مصیبت، صبر در طاعت و صبر بر معصیت.

پیر هرات [خواجه عبداللّه انصاری] در تفسیر آیه «یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا اصْبِرُوا وَصابِرُوا وَرابِطُوا وَاتَّقُوا اللّه لَعَلَّکُمْ تُفْلِحُونَ» (آل عمران: 200)، گوید:«ای کسانی که گرویدید، شکیبایی کنید در راه انجام احکام شرع و شکیبایی کنید در راه جنگ با مشرکان. لشکر سواره مسلمانان را آماده در مرزها نگهدارید، تا آزار کافران را بازدارید و از خشم خداوند بپرهیزید، تا رستگاری یابید».

┄┅═══❈ 🔅 ❂ 🌙 ❂ 🔅 ❈ ═══┅┄

وی در بیان عرفانی آیه می نویسد:

«یا ایها الذین آمنوا اصبروا ….» یکی خطاب به نفس است، دیگری خطاب به دل و سومی خطاب به جان.

نفس را می گوید: به طاعت و خدمت صبر کن.دل را می گوید: بر بلا و سختی شکیبا باش.سومی را گوید: با سوز و شوق درد بساز.گفته اند: صبر عابدان در مقام خدمت بر امید ثواب است.

صبر عارفان در مقام حرمت بر آرزوی وصال است.صبر دوستداران و عاشقان در حال مشاهدت در وقت تجلی است».

┄┅═══❈ 🔅 ❂ 🌙 ❂ 🔅 ❈ ═══┅┄

و در کتاب صد میدان گوید:«میدان هفتم صبر است قوله تعالی «وان تصبروا خیر لکم».

صبر را سه رکن است:

یکی بر بلا که «اصبروا» آن است.

دیگری از معصیت که «صابروا» آن است. سیم بر طاعت که «ورابطوا» آن است.

صبر بر بلا، با «دوست داری» توان و از آن سه چیز زاید:یکتایی دل، باریکی علم و نور فراست.صبر بر معصیت به «ترس» توان و از آن سه چیز زاید:الهام دل ها، قبول دعا و نور عصمت.و صبر بر طاعت با «امید» توان

و از آن سه چیز زاید: بازداشت بلا، روزی ناپیدا و گراییدن به نیکی ها».

┄┅═══❈ 🔅 ❂ 🌙 ❂ 🔅 ❈ ═══┅┄

دعای روز سیزدهم ماه رمضان: «اللّهمَّ طَهِّرْنِی فِیهِ مِنَ الدَّنَسِ وَالْأَقْذَارِ وَصَبِّرْنِی فِیهِ عَلَی کَائِنَاتِ الْأَقْدَارِ وَوَفِّقْنِی فِیهِ عَلَی الْتُّقَی وَصُحْبَةِ الْأَبْرَارِ بِعِزَّتِکَ یَا قُرَّةَ عَیْنِ الْمَسَاکِینِ».

[ذکر این روز «ربنا افرغ علینا صبرا» است.]

منبع سی گام خودسازی: بر پایه دعاهای روزانه ماه مبارک رمضان/ محمود صلواتی.