بارها آن خطبۀ شعبانیۀ پیامبر(صلی الله علیه و اله) را شنیده اید. این خطبۀ نورانی را آن حضرت در آخرین جمعۀ ماه شعبان، یعنی قبل از ماه رمضان ایراد فرموده و امیرالمؤمنین علی(علیه السلام) آن را نقل کرده اند. در آغاز این خطبه که در واقع شرح وظایف ماه رمضان است، پیامبر عظیم الشأن اسلام(صلی الله علیه و اله) فرموده اند: «اَیُّهَا النّاسُ اِنَّهُ قَدْ اَقْبَلَ اِلَيْكُمْ شَهْرُ اللهِ بِالْبَرَكَةِ وَ الرَّحْمَةِ وَ الْمَغْفِرَةِ.» (اى مردم! همانا ماه خدا، همراه با برکت و رحمت و آمرزش، به شما روى آورده است.)

درست است که برکت، رحمت، مغفرت و لطف الهی همیشه شامل حال بندگانش است، اما این ماه، سرشار از این سه نعمت خداست. خدا در این ماه سفرۀ مخصوص و ویژه ای گسترده است.در ادامه حضرت فرموده اند: «شَهْرٌ هُوَ عِنْدَ اللهِ اَفْضَلُ الشُّهُورِ… وَ ساعاتُهُ اَفْضَلُ السّاعاتِ هُوَ شَهْرٌ دُعِيتُمْ فِيهِ اِلَى ضِیافَةِ اللهِ.» (ماهى که نزد خدا برترینِ ماه هاست… و ساعاتش برترینِ ساعت هاست. ماهى که در آن به مهمانى خدا دعوت شده اید.)ما همواره بر سر سفرۀ نِعَم الهی هستیم. درحقیقت، عالَم سفرۀ گسترده و عام الهی است که همۀ موجودات بر سرِ این سفره نشسته اند: «وَ جُعِلْتُمْ فِيهِ مِنْ اَهْلِ كَرامَةِ اللهِ.» (و [ماهی که] در آن از شایستگانِ کرامت الهى قرار داده شده اید.)

از حقوق مهمی که برعهدۀ انسان است، حق مهمانان است؛ مخصوصاً اگر مهمان را خودِ صاحب خانه دعوت کند، همۀ همت و توانش را به کار می گیرد تا احترامش کرده و از او به خوبی پذیرایی کند و باز، بیشتر از آن، وقتی است که صاحب خانه کریم هم باشد. در ماه رمضان شما دعوت شده اید به مهمانی خدا و خدای کریم برایتان سفره پهن کرده است.پیامبر اکرم(صلی الله علیه و اله) در فراز بعدی این خطبه فرموده اند: «اَنْفاسُكُمْ فِيهِ تَسْبِيحٌ وَ نَوْمُكُمْ فِيهِ عِبادَةٌ.» (نفس هایتان در آن، تسبیح [الهی] و خوابتان در آن، عبادت است.) خدا آن قدر در این مهمانی، به شما احترام گذاشته است که خوابتان هم عبادت است!«عَمَلُكُمْ فِيهِ مَقْبُولٌ.» (عملتان در آن [ماه ازسوی خداوند] پذیرفته است.)

در این ماه، هرچه عمل داشته باشید، خدا می پذیرد. چرا؟ چون مهمانش هستید. مگر می شود مهمان در خانۀ میزبان کاری انجام دهد و صاحب خانه از او تشکر نکند؟!«وَ دُعاؤُكُمْ فِيهِ مُسْتَجابٌ فَاسْأَلُوا اللهَ رَبَّكُمْ بِنِیّاتٍ صادِقَةٍ وَ قُلُوبٍ طاهِرَةٍ اَنْ يُوَفِّقَكُمْ لِصِیامِهِ وَ تِلاوَةِ كِتابِهِ.» (و دعایتان در آن، مستجاب است؛ پس با نیت هاى صادق و دل هاى پاک، از پروردگارتان بخواهید تا شما را براى روزه دارى و تلاوت کتاب خویش [یعنی قرآن] موفق بدارد.)حالا که دعای شما در این ماه مستجاب است، پس با نیّت های صادق و دل های پاک و پاکیزه از خدا بخواهید. این ها شرط استجابت دعا هم است.

منبع بهار طاعت / حسن زاده، جعفر

ماه رمضان سه امتیاز ویژه دارد که در هیچ ماه دیگری وجود ندارد:

1. نزول قرآن: به همین دلیل در این ماه به تلاوت قرآن تأکید بسیاری شده است. رسول اکرم(صلی الله علیه و آله وسلم) فرموده اند: «وَ مَنْ تَلا فِيهِ آیَةً مِنَ الْقُرْآنِ كانَ لَهُ مِثْلُ اَجْرِ مَنْ خَتَمَ الْقُرْآنَ فِی غَيْرِهِ مِنَ الشُّهُورِ.»(و هر کس در آن [ماه] آیه اى از قرآن تلاوت کند، پاداش کسى را دارد که در ماه هاى دیگر قرآن را ختم کرده است.)امام محمد باقر(علیه السلام) نیز فرموده اند: «لِكُلِّ شَیْ ءٍ رَبِيعٌ وَ رَبِيعُ الْقُرْآنِ شَهْرُ رَمَضانَ.»(برای هر چیزی بهاری است و بهار قرآن، ماه رمضان است.)

2. وجوب روزه: آن روزه ای که خداوند واجب کرده، در این ماه است. در بقیۀ ماه ها روزه های داوطلبی و تطوّعی داریم که فضیلت بسیاری هم دارد؛ اما همۀ این روزه ها مستحبی است. ظرف زمانِ روزۀ واجب به عنوان یکی از واجبات مهم اسلامی، در ماه رمضان قرار دارد.

3. شب قدر: قرآن می فرماید: «لَيْلَةُ الْقَدْرِ خَيْرٌ مِنْ اَلْفِ شَهْرٍ»(شب قدر بهتر از هزار ماه است!)هزار ماه یعنی هشتاد سال! بنابراین، اگر کسی تمام عمرش را هم عبادت کند، به اندازۀ شب قدر نیست! خدا این شب باعظمت و پُربرکت را در این ماه قرار داده است.

منبع  بهار طاعت /حسن زاده، جعفر

علمای اخلاق برای روزه داری سه مرتبه بیان کرده اند:

1. روزه ی عموم 2. روزه ی خواص 3. روزه ی خواص خواص. روزه ی «عموم»، که اکثر مردم موفّق به انجام آن می شوند، همان روزه ای است که از طلوع فجر تا غروب آفتاب از خوردن و آشامیدن و چیزهایی که روزه را باطل می کند، اجتناب کنند. روزه ی «خواص»، بازداشتن گوش، چشم، زبان، دست، پا و دیگر اعضای بدن از ارتکاب گناه است؛ چنان که از امام صادق(علیه السلام) روایت شده است که فرمود: «آن گاه که روزه گرفتی، باید گوش، چشم، مو و پوست تو نیز روزه باشد… و نباید روزی که روزه داری، با دیگر روزهایت برابر باشد».

اما روزه ی «خواص خواص»، روزه ی دل است؛ به این صورت که دل از هر آن چه غیر خداست خالی شود، افکار دنیوی را از خاطر خود بزداید و به چیزی جز خداوند نیندیشد؛ اگر به کار دنیا و امرار معاش می پردازد، به نیت کسب روزی حلال و آبادانی آخرت باشد. از پیامبر خدا(صلی الله علیه و آله وسلم) در حدیثی قدسی روایت شده است که فرمود: «روزه برای من است و من پاداش دهنده ی آن هستم» و یا به تعبیر دیگر: «من خود پاداش آن هستم».

از این روست که روزه موجب صفای دل، پاکی اعضاء و جوارح، آبادانی ظاهر و باطن، زمینه ساز سپاس گزاری از نعمت های خدا و احسان به نیازمندان و بیچارگان است؛ در حقیقت، روزه، در صورتی که به شرایط ظاهری و باطنی آن عمل شود روزه دار را از کژی ها و آلودگی ها می پالاید.

منبع سی گام خودسازی: بر پایه دعاهای روزانه ماه مبارک رمضان/ محمود صلواتی.

حضرت محمد (صلی الله علیه و آله و سلم) :

لَوْ یَعْلَمُ الْعَبْدُ مَا فِی رَمَضَانَ لَوَدَّ أَنْ یَکُونَ رَمَضَانُ السَّنَة اگر بنده خدا می دانست که ماه رمضان چیست )چه برکتی وجود دارد( دوست می داشت که تمام سال، رمضان باشد.

ماه مبارک رمضان، با شوکتی شگرف، به روی مشتاقان خدا، آغوش می گشاید و با هلال محرابی اش، هلهلة اهل پارسایی و پروا می انگیزد. در ماه مبارک رمضان، می توان ذخایر درون را غنی ساخت و ریزش های نفسانی را با رویش های سبز « صبر» و «صلوة» جبران نمود

چرا که لغزشگاه ها، آنگاه رخ می نمایند که کاهش ذخایر نفسانی توان حرکت های پیش رونده را از رهروان سلب گرداند. گویا با تشریع روزه برای اهل ایمان، پرودگار مهربان اراده فرموده که هر سال با انباشت ذخایر نوین معنوی، از توان سیر و سلوک در صراط مستقیم کاسته نشده و با امداد از روشنایی روزه، فانوس فطرت پایدار بماند.روزه، آموزه هایی دارد که هر کدام از آنها دریایی از معنویت را به اوج می رساند.

رمضان، افزون بر اعطای فرصت خودسازی، مراقبت از نفس را برای روزه داران ملکه نموده و با کاستن تعلقات دنیایی، نورانیت و بصیرتی را به دنبال می آورد که می توان با نگاهی الهی، اعمال گذشته را واکاوی نمود و به زشتی و زیبایی آنها با دیدة انصاف نگریسته و حراستی قوی را در وجود خود پدید آورد.

این برکات، آن گاه بیشتر رخ می نماید و ماندگار می گردد که مرغ جان ما به پناه گاه امن و آرام مسجد پناه ببرد و در میان خیل اراده های پولادین و دل های زلال اهل ایمان، زمزمة مناجات برگیریم.

آری این حقیقتی انکار ناشدنی است که رمضان و مسجد پیوندی عمیق و دیرینه دارند و همزمان با فرارسیدن رمضان، مساجد ضیافتی از همدلی، صمیمیت و بندگی را به نمایش می گذارند و آیین های عبادی، پر رنگ تر و پر شورتر از قبل تجلی می یابند.

منبع حیات طیبه

1- رسول خدا صلى الله عليه و اله مى فرمايند: «ثلاث اخافهن بعدى على امتى الضلاله بعد المعرفه و مضلات الفتن و شهوه البطن و الفرج، سه چيز است كه از آنها بر امتم بعد از خودم مى ترسم، گمراهى بعد از آگاهى و آزمايشهاى گمراه كننده و شهوت شكم و شهوت جنسى». 

منظور از گمراهى بعد از آگاهى، اين است كه انسان بر اثر وسوسه هاى منحرفان و ايجاد شبهات گوناگون، راه راستى را كه شناخته، رها كند و در راه انحراف در آيد كه اين موضوع در هر زمان _ مخصوصا در زمان ما- وجود داشته و دارد.

منظور از «مضلات فتن» امتحاناتى است كه خداوند براى بندگانش پيش مى آورد كه گاهى انسان ها به خاطر پيروى هواى نفس از عهده آن بر نمى آيند، و منظور از «شهوت بطن و فرج» شكم پرستى و افراط در شهوت جنسى است.مفهوم حديث نشان مى دهد، خطرى كه از ناحيه اين سه امر، مردم را تهديد مى كند، بسيار جدى است.

2- پيامبر اكرم صلى الله عليه و اله در جاى ديگر مى فرمايند: «اكثر ما تلج به امتى النار الا جوفان البطن و الفرج، بيشترين چيزى كه سبب دوزخى شدن امت من مى شود، دو چيز ميان تهى است، شكم و فرج». 

3- امام باقر عليه السلام نيز در اين رابطه مى فرمايند: «اذا شبع البطن طغى، هنگامى كه شكم سير شود، طغيان مى كند.» 

4- آن حضرت در جاى ديگر مى فرمايند: «ما من شى ء ابغض الى الله عز و جل من بطن مملوء، هيچ چيزى نزد خداوند، منفورتر از شكم پر(و بيش از اندازه خوردن) نيست». 

5- امير مؤمنان على عليه السلام مى فرمايند: «لا يفسد التقوى الا بغلبه الشهوه،تقوا و پرهيزكارى را چيزى جز غلبه شهوت از بين نمى برد». 

6- حديث ديگرى از همان حضرت عليه السلام نقل شده است: «لا تجتمع الحكمه و الشهوه، دانش و حكمت با شهوت پرستى جمع شود». 

7- همان حضرت عليه السلام در جاى ديگر فرموده اند: «ما رفع امرءا كهمته و لا وضعه كشهوته، هيچ چيز مانند همت، انسان را بالا نمى برد.هيچ چيز مانند شهوت، انسان را بر زمين نمى زند» . 

منبع مشكلات جنسي جوانان و بحثي درباره انحرافات جنسي/ ناصر مكارم شيرازي.

بزرگان علم اخلاق همچون فيض كاشانى در «المحجه البيضاء» و محقق نراقى در «معراج السعاده» و مرحوم شبر در كتاب «الاخلاق» شكم پرستى و شهوت جنسى را به صورت مستقل، مورد بحث قرار داده اند. در واقع از روايات اسلامى و اشاراتى كه در آيات قرآن مجيد است، پيروى نموده و براى اين دو بخش اهميت ويژه اى قايل شده اند.

مرحوم فيض كاشانى در كتاب «المحجه البيضاء» مى گويد: «بزرگترين عوامل هلاكت انسان، شهوت شكم است، همان بود كه آدم و حوا را از بهشتى كه دار القرار بود به دنيا كه دارنياز و افتقار است فرستاد…،در حقيقت شكم سرچشمه شهوات و منشا دردها و آفات است، زيرا حتى شهوت جنسى نيز پيرو آن است و به دنبال اين دو،شهوت در جمع آورى مال و مقام است كه وسيله اى براى سفره هاى رنگين تر و زنان بيشتر محسوب مى شود و به دنبال آنها،تنازع در دسترسى به مال و مقام و كشمكش ها به وجود مى آيد و آفت ريا و خودنمايى و تفاخر و تكاثر و خود برتر بينى از آن متولد مى گردد، سپس اين امور عاملى براى حسد، كينه، عداوت و دشمنى مى شود و دارنده آن را به ارتكاب انواع ظلم ها و منكرات و فحشاء مى كشاند…، حال كه چنين است، لازم است به شرح آفات آن پرداخته شود و طرق مبارزه با آن روشن گردد. 

از اين خطرناكتر آن است كه انسان هاى شكم پرست و شهوت پرست، دين و ايمان خود را در راه آن از دست داده اند. در ذيل آيه: و آمنوا بما انزلت مصدقا لما معكم ولا تكونوا اول كافر به و لا تشتروا بآياتى ثمنا قليلا و اياى فاتقون. كه خداوند در آن يهود را به خاطر فروختن آيات الهى به بهاى ناچيز، مذمت مى كند، آمده است: جمعى از علماى بزرگ يهود، به خاطر تشكيل مجالس ميهمانى پر زرق و برقى از سوى يهوديان براى آنها، آيات الهى را تحريف كردند و عملا آنها را به بهاى ناچيزى فروختند (و پيامبرى را كه تورات وعده ظهورش را داده بود و آنها سالها در انتظارش بودند،انكار كردند)

منبع مشكلات جنسي جوانان و بحثي درباره انحرافات جنسي/ ناصر مكارم شيرازي.

در احادیث پیشوایان معصوم علیهم السلام برای نوروز، آدابی آمده است که طراوت بهاری نوروز را فضایی روحانی می بخشد. عمل به سخنان بزرگان دین، ما را از برکت های نوروز بهره مند می سازد. امام صادق علیه السلام فرمود:چون نوروز فرا رسد، غسل کن؛ پاکیزه ترین لباس خویش را به تن کن؛ به بهترین بوی خوش خود را معطر ساز و در آن روز، روزه بدار.

غسل در فرهنگ اسلامی، شست وشوی معمولی و ظاهری بدن نیست، بلکه پاک سازی روح و جسم و نزدیک شدن به پروردگار است. با نیتی خالص و برای نزدیکی به خدا، غسل می کنیم تا غبار گناهان یک ساله را در آغاز سال از خویش بزداییم و به حقیقت، سالی نو آغاز کنیم!

پس از آنکه وجودت با آب غسل، پاکیزه و زلال شد، لباسی پاکیزه که نشان از طهارت نفس دارد، بر تن کن؛ که طهارت باطن و ظاهر، هر دو نمایی از یکدیگرند. شاید پوشیدن لباس پاکیزه، اشاره ای زیبا به ضرورت آرایش نفس به لباسی نو و زدودندن آثار کهنه غفلت و گناه از آن باشد. پس در لحظه های آغازین سال نو، لباس جسم و جان خویش را عوض کن و هم رنگ با طبیعت، لباسی بهاری بپوش.

باید دانست بزرگان دین به پوشیدن لباس پاکیزه سفارش کرده اند، نه نوپوشی و تجمل گرایی. خریداری لباس نو در آستانه عید نوروز، تنها وقتی پسندیده است که نیازمند آن باشیم، نه آنکه آن را برای تجمل گرایی تهیه کنیم. در این روایت توصیه می شود که پس از غسل و پوشیدن لباس پاکیزه، خود را معطر ساز؛ باشد که این عطر دل انگیز، نویدبخش رایحه وجودت باشد که از ناپاکی ها پالایش یافته و با عطر بندگی خدا در آمیخته است.آخرین سفارش در این حدیث آن است که نوروز را روزه بدار. روزه دار باش تا حالت ذکر و دعا در تو بیشتر شود و تو به حقیقت عید، که بازگشت به خدا است، نزدیک تر شوی و کمال حقیقی خویش را بیابی.از جمله سفارش هایی که در همه عیدهای اسلامی به آن توجه شده است، روزه داشتن و پرداختن به ذکر و دعاست. در این عید که عید ملی ماست و اسلام هم مخالفتی با آن ندارد، به روزه توصیه شده است؛ زیرا اگر بخواهیم در این روز بر نفس پیروز شویم، باید از شهوت ها و خواهش های نفسانی دور شویم و به سوی خداوند روی آوریم.تنها در چنین حالی است که می توان آن روز را عید گرفت.

چه زیبا فرموده است امیر مؤمنان علی علیه السلام که:کُلُّ یَومٍ لا یُعْصَی اللّهُ فیه فَهُوَ یَومُ عیدٍ.هر روز که در آن نافرمانی خداوند نشود، روز عید است 

منبع زمزمه تحول (ویژه نامه نوروز) گروهی از نویسندگان

1- يكى ديگر از راه هاى نجات از شهوت پرستى،برنامه ريزى دقيق براى برنامه هاى زندگى است، زيرا، هرگاه انسان، براى تمام اوقات خود برنامه داشته باشد (هر چند برنامه او در پاره اى از موارد جنبه تفريحى و ورزشى داشته باشد)، ديگر مجالى براى كشيده شدن به آلودگى هاى شهوانى باقى نمى ماند.

2- برچيدن عوامل آلودگى نيز يكى از راه هاى درمان و يا پيشگيرى است، زيرا امكان آلودگى به شهوات در محيطهاى آلوده فراوان است، يعنى، اگر محيط، آلوده شهوت شود و اسباب آن در دسترس همه قرار گيرد و آزادى نسبى نيز وجود داشته باشد، نجات از آلودگى، مخصوصا براى قشر جوان يا كسانى كه در سطح پايينى از «معرفت» دينى قرار دارند، بسيار دشوار خواهد شد.

3- احياى شخصيت معنوى و انسانى افراد جامعه نيز،از راه هاى مهم درمان ياپيشگيرى از آلودگى هاى شهوانى است، زيرا انسان، هنگامى كه از ارزش وجود و شخصيت خود،آگاه شود و دريابد كه او عصاره جهان آفرينش و گل سر سبد جهان خلقت و خليفه خدا در روى زمين است، به اين سادگى خود را به شهوات نمى فروشد.امير مؤمنان على عليه السلام در اين رابطه مى فرمايند:«من كرمت عليه نفسه هانت عليه شهوته، كسى كه به ارزش وجود خويش پى برد، شهوات در برابر او بى ارزش مى شوند» و در حديث ديگرى از آن حضرت عليه السلام آمده است: «من عرف شرف معناه صائه عن دنائه شهوته…،كسى كه شرافت ذاتى خود را بشناسد، او را از پستى شهوت مصون مى دارد!…» آخرين نكته اى كه ذكر آن لازم به نظر مى رسد، اين است كه نه تنها در مساله مبارزه با شهوات، بلكه در تمام موارد مبارزه با مفاسد اخلاقى، بايد به مساله مبارزه عملى اهميت داد، به اين معنى كه هر قدر انسان با خلق و خوى بد به مبارزه برخيزد و در جهت مخالف آن حركت كند، آن خلق و خوها كم رنگ و ضعيف مى شود و اين مبارزه از صورت فعلى به صورت حالت و از صورت حالت به صورت عادت و از صورت عادت به صورت ملكه در مى آيد و خلق و خوى ثانوى در جهت مقابل شكل مى گيرد، مثلا،اگر انسان بخیل،بذل و بخشش را تكرار كند، آتش بخل به تدريج در درون او فروكش كرده و خاموش مى شود.اگر شهوت پرستان نيز در برابر طغيان شهوات، مقاومت و ايستادگى نمايند، طغيان شهوت فرو نشسته و روح عفت جايگزين آن مى شود.

اين نكته در سخن پرمعنايى از امير مؤمنان على عليه السلام نقل شده است: «قاوم الشهوه بالقمع لها تظفر،در برابر شهوت و اميال نفسانى، به قصد قلع و قمع مقاومت كن تا پيروز شوى. 

منبع مشكلات جنسي جوانان و بحثي درباره انحرافات جنسي/ ناصر مكارم شيرازي.

پیامبری به پیامبری برانگیخته شد تا بگوید: … خداوند شما را گرامی داشته و می خواهد شما را ارزشمند ببیند.

خداوند با اسلام برای انسان برنامه یک زندگی جاوید را به نمایش گذاشت. بوسیله آنچه از انسان خواست ، سعادتش را تضمين فرمود، سعادتی جاودانه.زن را لطیف و زیبا آفرید، …. اما او را برای اشباع هوس های سرکش بیماردلان خلق نفرمود. او ما را ارزشمند می خواهد.خداوند یکتا، با امر نمودن بشر به حفظ حریم و حرمت ها، می خواهد به ما بگوید: من شما را، درون و بیرون شما را پاک می خواهم. و اسلام همان دین کاملی است که به ما می گوید: شما را با روحی آرام و جسمی پاک می خواهم.و اینها از علت های واجب شدن رعایت حجاب است 

غریزه جنسی، یکی از موهبت های الهی است و وجود آن برای تداوم یافتن نسل بشر الزامی، و هرگز مخالفت یا تباین با حیات انسان ندارد. به این غریزه نیز همچون سایر غرائز بشری باید پاسخ مناسب داد و به تکامل و تعديل آن پرداخت.و پروردگار مهربان و حکيم ما، با فطرت الهی و پاکی که به همه انسان ها عنایت نموده است و همچنين از طریق پیام آوران وحی به بشر می گوید: با پیمودن راهی که تو را از من دور می سازد، خود را تباه مکن.

منبع حجاب نگاه ، پوشش و روابط از دیدگاه قرآن و عترت،حضرت آية الله حیدر تربتی کربلائی