پندهاى آموزنده و حكيمانه استاد علامه حسن زاده آملى

ادب با خدا ادب با خدا، عبارت است از: اقتداى به آداب الهى و پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم و اهل بيت پاكش ؛ كه همان عمل به طاعت خداوند عزوجل است و نيز حمد و سپاس او در شدت و گشايش و صبر بر بلا. از اين رو، ايوب عليه السلام خطاب به خدايش گفت : رب انى منى الضر و انت اءرحم الراحمين  حضرت ايوب در اين دعا ادب را از دو جهت نگاه داشته است ؛ اول اين كه نگفته است خدايا! تو مرا به بلا انداخته اى ، بلكه مى گويد: مرا بيمار و سختى رسيده است . و ديگر اين كه نگفته است : بر من رحم نما! بلكه خود را در معرض رحمتش قرار داده و گفته است : تو از همه مهربانان عالم برترى . او چنين گويد، تا مرتبه صبر را حفظ نمايد.

پندهاى آموزنده و حكيمانه استاد علامه حسن زاده آملى

قبولى توبه آدمى خداوند سبحان مى فرمايد: و علم آدم الاءسماء كلها ثم عرضهم على الملائكة فقال اءنبئونى باسماء هؤ لاء ان كنتم صادقين # قالوا سبحانك لاعلم لنا الا ما علمتنا انك انت العليم الحكيم ؛  و نام هاى چيزها را به آدم بياموخت سپس آنها را به فرشتگان عرضه كرد و گفت : اگر راست مى گوييد مرا به نام هاى اين چيزها خبر دهيد. گفتند: منزهى تو، ما جز آنچه تو به ما آموخته اى دانشى نيست تويى داناى حكيم . خداوند سبحان مى فرمايد: فتلقى آدم من ربه كلمات فتاب عليه انه هو التواب الرحيم  و يا آدم اسكن انت و زوجك الجنة ؛ آدم از پروردگارش كلمه اى چند فرا گرفت ، پس خدا توبه او را پذيرفت ؛ زيرا او توبه پذير و مهربان است . خداوند سبحان مى فرمايد: الى قوله سبحانه - قالا ربنا ظلمنا انفسنا و ان لم تغفرلنا و ترحمنا لنكومن الخاسرين ؛  (آدم و حوا) گفتند: اى پروردگار! ما به خود ستم كرديم و اگر ما را نيامرزى و بر ما رحمت نياورى از زيان ديدگان خواهيم بود.

پندهاى آموزنده و حكيمانه استاد علامه حسن زاده آملى

سر آيات قرآنى يكى از مشايخ روايت مى كرد كه در سوره مباركه يس اسمى هست كه برطرف مى شود به بركت آن كورى مادرزاد و پيسى . او را گفتند كه آيا اگر كسى تمام سوره را بخواند نفعى از اين مقوله كه مى گويى به او خواهد رسيد؟ جواب داد: هر گاه حكيم يك دوا را براى مرضى مقرر كرده باشد و آن دوا در دكان عطارى باشد و مريض برود و تمام ادويه دكان او را بخورد، آيا نفعى به او خواهد رسيد؟ همچنين است اين اعمال .

پندهاى آموزنده و حكيمانه استاد علامه حسن زاده آملى

خواسته نمازگزار نمازگزار در هر شبانه روز چند بار از آفريدگارش مى خواهد كه او را به راه راست و درست بدارد، راهى كه همه پيامبران و ديگر بندگان شايسته اش بر آن بوده اند. و از گمراهى كه راه بدكاران است دورى مى جويد

پندهاى آموزنده و حكيمانه استاد علامه حسن زاده آملى

به دعا متمسك شويد! صادق آل محمد صلى الله عليه و آله و سلم فرمود: عليكم بالدعاء فانكم لاتقربون بمثله ؛ به دعاء تمسك جوييد كه به هيچ چيز همانند دعاء به خداوند نزديك نمى شويد

پندهاى آموزنده و حكيمانه استاد علامه حسن زاده آملى

عبادت چيست ؟ معمربن خلاد گويد: از امام رضا عليه السلام شنيدم كه فرمود: عبادت تناه كثرت نماز و روزه نيست ، بلكه عبادت ، تفكر در اءمر خداى عزوجل است .

پندهاى آموزنده و حكيمانه استاد علامه حسن زاده آملى

دنيا خواهى تا لحظه مرگ حكايت است مردى منزلش در نزديكى حمام منجاب بغداد بود روزى ، زنى از او پرسيد: اى مرد! حمام منجاب كجاست ؟ مرد، او را به جايى ديگر راهنمايى كرد؛ مكانى مخروبه كه زن را راه گريختن از آن نبود. مرد به دنبال او رفت و در همان جا به او تجاوز كرد. مدت ها بعد، هنگامى كه مرد در بستر مرگ افتاد، او را گفتند: بگو، لا اله الا الله . مرد، در پاسخ اين بيت را خواند و مرد: 

يا رب قائلة يوما و قد تبعت
اءين الطريق الى حمام منجاب

پندهاى آموزنده و حكيمانه استاد علامه حسن زاده آملى

اوصاف اولياء الله رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود: هر كس خدا و عظمت او را بشناسد، دهانش را از سخن ، و شكمش را از طعام ، باز دارد و خود را به نماز و روزه مشغول سازد. پس مردم گفتند: پدر و مادرمان به فدايت اى رسول خدا! آيا اين گونه اشخاص ، از اولياى خدايند؟ فرمود: اولياى خدا سكوت كنند، و سكوت شان تفكر باشد، و سخن گويند و سخن شان ذكر باشد، و نظرشان عبرت است ، و نطق كنند نطق شان حكمت باشد. راه رفتن شان ميان مردم بركت است . اگر خدا براى آنان اجلى مقرر نفرموده بود، از ترس عذاب و شوق به ثواب ، ارواح شان در اجسادشان نمى گنجيد.

پندهاى آموزنده و حكيمانه استاد علامه حسن زاده آملى

غفلت تا واپسين لحظات عطبى نقل كرده است كه مردى را هنگام مرگ گفتند بگو: لا اله الا الله . مرد گفت : آه ! افسوس بر جوانى ! در چه زمانى عنفوان جوانى را از دست داده ام ، در حينى كه غيرتمند مرد و كابين ارزان شد و حجاب از هر باب بركنار رفت .