تقسیم بندی دوران زندگی فرزندان پسر

از امام صادق(عليه السلام) روايت شده است:

الغلام يلعب سبع سنين و يتعلم الكتاب سبع سنين و يتعلم الحلال و الحرام سبع سنين؛

فرزند پسر هفت سال بازى مى‏كند و هفت سال قرآن مى‏آموزد و هفت سال حلال و حرام را ياد مى‏گيرد.

المحجة البيضاء، ج ۳، ص ۱۲۱.

نوع رفتار با فرزند

پيامبر اكرم(ص) فرمودند:

« اكرموا اولادكم و احسنوا آدابهم »

فرزندانتان را بزرگ داريد و با آنان رفتارى نيكو كنيد.

بحارالانوار، ج ۱۰۴، ص ۹۵.

نام فاطمه و نام محمد و تاثير اين دو نام نيكو براي فرزندان دختر و پسر

امام رضا عليه‏السلام نيز فرموده‏اند:

“لايَدخُلُ الفَقرَ بَيتاً فِيهِ اسْمُ فَاطِمَة مِنَ النِّسَاءِ"؛
در خانه‏اى كه نام يكى از زنان فاطمه باشد محروميت داخل نمى‏شود.

وسائل‏الشيعة، ج15، ص129. به نقل از مرکز نشر اعتقادات

امام هشتم شيعيان نام نيكوى محمد را بر فرزنددلبندش نهاد و از تاثير اين نام نيكو چنين پرده برداشت: «خانه‏اى كه در آن‏نام محمد باشد، روز و شبشان را با خير و نيكى به پايان مى‏رسانند.»

انديشه قم

نام نیکو بر فرزند و سیره اهل بیت

امام كاظم عليه‏السلام مى‏فرمايد:

“اَوَّلُ مَا يَبَرُّ الرَّجُلُ وَلَدَهُ اَنْ يُسَمِّيهِ بِأِسمٍ حَسَنٍ فَليُحَسِّن اَحَدُكُمُ اسْمَ وَلَدِهِ"؛
نخستين كار نيكى كه شخص براى فرزندش انجام مى‏دهد اين ‏است كه نام نيكو بر او بگذارد. پس شايسته است هر يك از شما نام فرزند خود را نيكو قرار دهد

وسائل الشيعة ، ج15، ص122؛ فروع كافى، ج2، ص86. به نقل از مرکز نشر اعتقادات

* همچنين آمده است كه اميرالمؤمنين عليه‏السلام، با اين ‏كه نام مادر و همسرشان فاطمه عليهاالسلام بود، نام يكى از دختران خود را نيز فاطمه نهادند.( الارشاد، ج1، ص215.) و نيز نگاشته‏اند شدت علاقه به حضرت زهرا عليهاالسلام در اهل‌بيت عليهم‏السلام به گونه‏اى بود كه امام كاظم عليه‏السلام نام چهار دختر خود را فاطمه گذاشتند؛ فاطمه كبرى، فاطمه وسطى، فاطمه صغرى، فاطمه اخرى كه به فواطم اربعه شهرت يافتند.( الارشاد، ج2، ص344؛ بحارالانوار، ج48، ص317؛ تذكرة‏الخواص، ص351.) اين ويژگى در خانواده امام حسين عليه‏السلام نيز ديده مى‏شود و فاطمه كبرى و فاطمه صغرى از دختران او به شمار مى‏روند.( تذكرة الخواص، ص278.) اين در حالى است كه فضاى سركوب شيعيان، بر جامعه حاكم شده بود و رعب و وحشت بر سر آنان كه نام فرزندان خود را على و فاطمه مى‏نهادند، سايه افكنده بود.
امام حسين عليه‏السلام نيز در آن فضاى تهديد و ارعاب، دست به مبارزه‏اى آشكار زده و با اين نام‏گذارى به پاسداشت جايگاه و احترام اين دو دُردانه آفرينش بر مى‏خيزند.

انديشه قم

تاثیر نام های نیکو

امام کاظم علیه السلام فرموده اند:

در خانه ای که نام محمد ، احمد، علی، حسن، حسین، فاطمه باشد فقر وارد نمی شود.

العوالم بحرانی/ ج 11/ ص 552 به نقل از کتاب عشق برتر

ضرورت مهرورزى و توجه به عواطف كودكانه

امام صادق عليه‏السلام فرموده‏اند:

“اِنَّ اللّه لَيَرحَمُ العَبدُ لِشِدَّةِ حُبِّهِ لِوَلَدِه"؛
همانا پروردگار بنده‏اش را به دليل زيادى مهرورزى نسبت به كودك خود مى‏بخشايد.

وسائل‏الشيعة، ج21، ص483. به نقل از مرکز نشر اعتقادات

بوسه بر روی فرزند

از رسول خدا صلى ‏الله ‏عليه ‏و آله روايت شده است:

“مَن قَبَّلَ وَلَدَهُ كَتَبَ اللّهُ لَهُ حَسَنَةً وَ مَن فَرَّحَه فَرَّحَهُ اللّهُ يَوم القِيَامَةِ"؛
هر كس فرزند خود را ببوسد خدا بر او پاداشى مى‏نويسد و هر كس فرزندش را خوشحال كند خدا او را در روز رستاخيز شاد مى‏گرداند.

وسائل‏الشيعة، ج21، ص475. به نقل از مرکز نشر اعتقادات

همچنین روايت شده است كه روزى مردى خدمت پيامبر اكرم صلى‏ الله ‏عليه ‏و آله رسيد و عرض كرد: اى رسول خدا! من ده فرزند دارم ولى هرگز كودكانم را نبوسيده‏ام.

پيامبر اكرم صلى ‏الله ‏عليه ‏و آله فرمود:

« كسى كه رحم نكند (مورد) رحم (واقع) نمى‏شود.»

وسائل‏الشيعة، ج15، ص203. به نقل از مرکز نشر اعتقادات

رعايت حدود محبت و اظهار علاقه

امام باقر عليه‏السلام در اين راستا مى‏فرمايد:

“شَرُّ الابَاءِ مَن دَعَاهُ البِرُّ اِلَى الاِفرَاطِ وَ شَرُّ الاَبنَاءِ مَن دَعَاه التَّقصِيرِ اِلَى العُقُوقِ"؛

بدترين پدران كسى است كه [در نيكى از حد اعتدال خارج شود و] به زياده‏روى بگرايد و بدترين فرزندان فرزندى است كه در اثر كوتاهى، به عاق والدين دچار شود.

تاريخ يعقوبى، ج 2، ص 486. به نقل از مرکز نشر اعتقادات

توجه عاطفى بيشتر به دختر

رسول خدا صلى ‏الله ‏عليه ‏و آله مى‏فرمايد:

“نِعمَ الوَلَدُ البَنَاتُ مُلَطِّفَاتٌ مُجَهِّزَاتٌ مُؤمِنَاتٌ مُبَارَكاتٌ مُفَلَّيَاتٌ"؛

دختران چه فرزندان خوبى هستند؛ با لطافت و مهربان، آماده به خدمت‏رسانى، يار و غمخوار [اعضاى خانواده]، با بركت و پاكيزه كننده [در خانواده براى پدر و مادر.]

مستدرك الوسائل ج15، ص115؛ وسائل‏الشيعة، ج15، ص100؛ فروغ كافى، ج2، ص82. به نقل از مرکز نشر اعتقادات

و نيز فرموده‏اند:

“اِنَّ اللّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى عَلَى الاُناثِ اَرَقٌّ مِنهُ عَلَى الذُّكُورِ"؛

خداوند متعال بر دختران مهربان‏تر است تا پسران.

وسائل‏الشيعة، ج15، ص104؛ فروع كافى، ج2، ص82. به نقل از مرکز نشر اعتقادات